Saturday, May 19, 2012

माझी "शाळा" ...( भाग - ४ )

दहावी.. 
एस.एस.सी.,मेरीट, बोर्ड, परिक्षा, सराव, प्रश्नसंच, व्याकरण, सिद्धता, प्रमेये, समीकरणे, रासायनिक सूत्रे, पाठांतर आणि काय काय.. दहावीच्या वर्षाचा एक ही दिवस असा गेला नाही की या शब्दांशिवाय माझ्या कानावर दुसरं काही पडलं असेल.. माझ्या अभ्यासाच्या खोलीत पुस्तके, वह्या, अपेक्षित प्रश्नसंच, व्यवसाय यांचा अक्षरशः खच पडला होता. घरी येणारा जाणारा, पाहुणे, नातेवाईक जो तो भेटेल तो मला दहावीच्या वर्षाची आठवण करुन देत होता. खेळ, टवाळक्या, उनाडक्या आता टोटल बन्द. फक्त अभ्यास एके अभ्यास. पण माझं काही तरी वेगळंच सुरु होतं. असं नव्हतं की मी अभ्यास करत नव्हतो पण जरा मोकळा वेळ मिळाला की मी पाय मो़कळे करायला सायकल घेउन तिच्या घराच्यासमोरुन फेर्‍या मारायचो.. ती नव्हती तरीही...

शाळा सुरु झाली. आम्ही सगळ्यांनी दहावीच्या वर्गात प्रवेश केला. नववीचा वर्ग आमच्या वर्गाच्या मागेच होता. पावसाळ्याचे दिवस. तुफान पाउस कोसळत होता. दिवस रात्र पाउस कोसळायचा. मग त्या पावसात शाळेत जाता येता कधी ती दिसायची. एका हाताने छत्री सांभाळत, दुसर्‍या हाताने दफ्तरं सांभाळत. घरी आलो की त्या पावसाच्या सरीत भिजणारी ती आठवायची. मी माझ्या खोलीच्या खिडकीतुन तो तासनतास तो पाउस न्याहळत बसायचो. कारण फक्त "ती" नसायची पण पाउस मला नेहमीच वेड लावायचा. भिरभिरणारा पाउस, त्याच्यासोबत भरकटलेला वारा, दुथडी भरुन वाहणारी नदी, दूरवरुन ऐकू येणारा समुद्राचा गाज.. हे सारं काही मला वेड लावायचं.मी पावसात चिंब भिजायचो अगदी मन भरेपर्यंत...

दहावीच्या पहिल्याच दिवशी सर्व शिक्षकांनी वर्गात येवून शुभेच्छा दिल्या. अभ्यास, आणि परीक्षेचं महत्त्व पटवून दिलं. दहावीला आम्हाला वर्गशिक्षिका म्हणून वेटे मॅडम होत्या. आता आमची खरी परीक्षा सुरु झाली होती. आमची शाळेची नवीन वेळ सकाळी ७ ते संध्याकाळी ७ अशी होती. म्ह्णजे सकाळी ७ वाजता शाळेतच एक्स्ट्रा क्लासेस, मग नेहमीप्रमाणे सकाळी १० वाजता इतर मुलांबरोबर शाळा भरायची. संध्याकाळी इतर वर्ग सुटले की आम्ही ८वी, ९ वीच्या वर्गात जाउन अभ्यासाला बसायचो. मी, अमोल, कोळसुलकर, आबा, प्रशांत असे नववीच्या वर्गात बसायचो आणि मी शक्यतो तिच्या बेंचवरच बसायचो:) शाळेत नेहमी दोन प्रकारचे विद्यार्थी असतात. एक जे खूप हुशार असतात, ज्यांना आभ्यासाखेरीज अजुन काही ही प्रिय नसतं. आणि एक जे अतिशय ढ असतात आणि त्यांना अभ्यास सोडुन सगळं काही प्रिय असतं. आमच्या शाळेत या दुसर्‍या प्रकारातल्या विद्यार्थ्यांकडुन अशी तयारी करुन घेतली जायची के ते निदान ३५ मार्कांच विचार करुन लागायचे. आणि पहिल्या प्रकारात मोडणारा आमच्या वर्गात फक्त प्रशान्त होता आणि कदाचित संतोषी. माझं काय सुरु होतं हे मलाच कळत नव्हतं. एकदा बीजगणिताच्या ट्युटोरिअलच्या वेळी २ मार्काचं उदाहरण अख्ख्या वर्गात फक्त माझंच चुकलं होतं. त्यामुळे ना मी प्रशांतच्या कॅटॅगरीत मोडत होतो ना ही अगदी ढ विद्यार्थ्यांच्या आणि म्हणुनच माझ्यासाठी हे सगळं मेंटली कठीण जाणार होतं. त्यात वर्गात मी काय काय करतो, मस्ती करतो, की अजुन काय टवाळक्याअ करतो याचा डायरेक्ट रिपोर्ट मामाला मिळत असे कारण एनीवे तो शाळेतच नोकरीला होता. त्यामुळे मग संध्याकाळी त्याचा लेक्चर, आईचा लेक्चर ऐकावा लागे. मग मी पुन्हा अभ्यासाकडे लक्ष्य केंद्रित केलं आणि गाडी रुळावर आली.

दिवस भराभर जात होते. दिवसेंदिवस आमचा अभ्यास सुरुच होता. सगळे शिक्षक आमच्या साठी अक्षरश्: दिवस रात्र मेहनत घेत होते. काही विद्यार्थी जे अगदीच कमजोर होते अशा एक दोन विद्यार्थ्याना मला, प्रशान्त, संतोषी, अमोल यांना दत्तक दिले गेले होते. म्हणजे शाळा सुटल्यावर किंवा सुट्टीच्या दिवशी शाळेत येवून आमच्या अभ्यासाबरोबर आम्ही त्यांचाही अभ्यास घेत असू. निदान ३५ मार्कस पुरती तरी त्यांची तयारी व्हावी. पावसाळा संपत आला होता. आता वातावरण थंड झाले होते. सकाळी सकाळी उठुन शाळेत जाताना बोचर्‍या थंडीने कुडकुडायला व्ह्यायचं. एकदा असाच शनीवारच्या दिवशी मी चालत जात होतो. पहाटे खूप धुकं पडलं होतं. तिच्या घरासमोर एक छोटसं उतार वळणं होतं. मी त्या वळणावरुन पुढे गेलो समोर काहीच दिसत नव्हतं इतकं धुकं पसरलं होतं. इतक्यात कुणीतरी मागुन ओरडलं.
"ताई, मी येते गं !"
मी मागे वळून पाहिलं, धुक्यातुन अस्पष्ट ती दिसली. माझ्या मागुन चालत येत होती. मी पुन्हा मागे वळून न पाहता चालू लागलो. काही वेळात आमच्या खाजणादेवी शाळेच्या आधी एक चढाव आहे तिथे पोचलो. तोवर तिने मला गाठलं होतं. आता रस्त्याच्या एका कडेला ती आणि एका कडेला मी असे समांतर चालत होतो. कधी त्या धुक्याला छेदुन, चोरुन एकमेकांना बघायचा प्रयत्न करत होतो.
" किती वाजले?" रस्त्याच्या दुसर्‍या कडेने तिचा आवाज धुक्यातुन पसरत माझ्या कानवर पडला.
"अम्म्म, हां!!  ६:१० झालेत" मी घडाळ्याकडे चाचपडत बघुन बोललो.
" खूप थंडी आहे ना!" ती पुन्हा काही तरी बोलली..
" हो! खूपच थंडी आहे.!" मी.
शाळा येईपर्यंत आम्ही दोघेच त्या रस्त्यावर चालत होतो आणि कुणीही नव्ह्तं. शाळेच्या गेटवरुन आपापल्या वर्गात जाताना ती छानशी हसली आणि माझ्याही चेहर्‍यावर आपोआप हसु आलं.

हे  असे छोटे - छोटे प्रसंग आमच्यात घडले किंवा तिच्याशी कोणत्याही कारणाने मला बोलायचा योग मिळाला की मी अगदी हवेत असायचो. अगदीच ती समोर आली तर मग तिच्या त्या ब्राउन डोळ्यांत मी स्वःताला झोकुन द्यायचो. किंबहुना तिला नेहमी बघता यावं, तिच्याशी थोडं तरी बोलता यावं म्हणुन मी फक्त चान्स शोधत असायचो. असाच एक दिवस आला. सप्टे. - ऑक्टो. महिन्याचा शेवटचा दिवस होता. प्रत्येक महिन्याच्या शेवटच्या तारखेला आमची शाळा अर्धा दिवस असायची. त्यादिवशीही आमची शाळा अर्ध्या दिवसाने सुटली. शाळेतुन आईने राशनवरुन
रॉकेल आणायला सांगितले होते. तर मी शाळेच्या बाजुलाच असलेल्या श्री. गावडे यांच्या दुकानावर रॉकेल आणायला गेलो. दुपारची वेळ होती आणि दुकानावर थोडी फार गर्दी ही होती. त्या गर्दीत ती सुद्धा होती. आणि ती सुद्धा रॉकेलच घ्यायला आली होती. 

"तुका घाई नाय मा परुळेकरा?" गावडे यांच्या दुकानातल्या त्यांच्या मुलाने मला विचारले.
"नाय नाय.. ठीक आसा. द्या सावकाश!" मी रेशनकार्ड त्यांच्याकडे देत बोललो.
"घाई नाय कशी?? दहावीचा वर्ष आसा ना? ए, त्याका लवकर दे रे, पोरांचो वेळ फुकट घालवु नका." दुकानाचे मालक श्री. गावडे उद्गारले. ( आमच्या दहावीच्या अभ्यासाची आणि आमची काळजी गावातल्या प्रत्येक व्यक्तिस होती.)
तर
"ती" बया तिथेच होती आणि घाई करत होती. मी शांतपणे एका बाजुला खुर्चीवर बसलो होतो. चोरुन चोरुन तिला बघत होतो. कधी नजर भिडली की मग बिंगो !!!!! हहहाहः 

हळूहळू गर्दी कमी झाली. तिने रॉकेल घेतले आणि ती दुकानातुन बाहेर पडली. मी सुद्धा ५-६ मिनिटात रॉकेल घेतलं आणि माझ्या सायकलवरुन निघालो. दुपारचे अडीच - तीन वाजले असतिल. मला माहीत होतं की आता जातान ही पुन्हा मला दिसणार.
रॉकेलचं कॅन पिशवीत टाकलं, सायकलला अडकवलं आणि सायकल मारत रस्त्यावर आलो. समोर ब्रीजवर मला "ती" एका हातात रॉकेलचं कॅन घेउन चालताना दिसली. तिच्यासोबत अजुन एक गावातली कुणी तरी बाई होती. मी सायकल मारत मारत ब्रीजवर पोचतो ना पोचतो तोच मला त्या बाईने थांबवले. हां! त्या बाईला मी ओळखत होतो.
" दिपू, वायचं माझा याक काम करशील रे बाबू?" त्या बाईने मला विचारले. 

आता ती बाई तिच्या हातातली सामानाची पिशवी तिच्या घरी पोचवायला सांगणार यापलिकडे अजुन काय काम असेल असं समजुन मी बोललो,
" हां, मावशी काय करु?" तोवर "ती" तिथेच होती.
माझ्या विचारण्यावर त्या मावशीने जे मला सांगितले त्यावर माझा त्यावेळी कानावर विश्वासच बसला नव्हता.. मी सैरभर झालो. काय करु आणि काय नको असं झालं होत...
"अरे, वायच या पोरीला तुझ्या सायकलवरुन घराकडे सोडशील? दुपारचा उन लय आसा, आणि पोरगी चालत इतक्या लांब घासलेट्चा कॅन आणि दफ्तर घेउन कशी जाईल? जरा घेउन जा तिला.."
मी तिच्याकडे पाहिलं. ती गाल्यातल्या - गालात हासत होती.
मैं कौन हूँ? मैं कहाँ हूँ?? बस्स्स मी खूशीने बेशुद्ध व्हायचा बाकी होतो..
"घेउन जाशील ना रे?" त्या मावशीने विचारलं...
"अं?? हो ! हो ! जातो घेउन!" मी स्वःताला कसाबसा सावरत बोललो..
मग ती मावशी तिथुन निघुन गेली.
दुपारची वेळ. रस्ता निर्मनुष्य्.....

आज माझं नशीब जोरावरं होतं. वर्गातलं किंवा शाळेतलं कुणीही रस्त्यावर नव्हतं..
ती मावशी गेल्यावर आम्ही रस्त्याचा कडेला आलो. आता अरेंजमेंट करायची होती. तिचं दफ्तर, तिच्या हातातलं रॉकेलचं कॅन, माझं दफ्तर, माझ्याकडलं रॉकेलचं कॅन.. आणि ती..
मी फार विचलित झालो होतो. तिच्याकडे न बघता बोलत होतो.
"कसं अ‍ॅडजस्ट करुया?'' तिच्याकडे बघत मी विचारलं.
"अम्म ! एक काम करुया. तुझं आणि माझं दफ्तर सायकलच्या कॅरीअरवर ठेवुया. मी रॉकेलचं कॅन घेउन पुढे बसते. तुझ्याकडलं रॉकेलचं कॅनसाठी पिशवी आहेच ना..!"
व्वा! पोरीकडे प्लॅन पहिल्यापासुनच तयार होता तर..
"हो! ठीक आहे असंच करुया.!" मला धड बोलायला पण सुचत नव्हतं आणि ती गालातल्या गालात हसत होती.
मी दोघांची दफ्तरं मागे कॅरिअरला लावायचा प्रयत्न करु लागलो. पण माझं एकट्याचं
दफ्तर कॅरिअरला लागत नव्हतं तर तिचं कुठे ठेवणार .. मग मी माझं दफ्तर पाठीला अडकवलं. तिचं दफ्तर सायकलच्या हँडलच्यापुढे जो "हिरो" या ब्रँडचा "एच" आकाराचा जो हुक कसा होता त्याला अडकवलं. ती तिचं रॉकेलचं कॅन हातात धरुन पूढे बसली.. हुश्श्श! झाली बाबा कशी कशी अ‍ॅडजस्ट्मेंट! आता राईड.. 

पहिल्यांदाच मी एका मुलीला सायकलवरुन, ते ही पुढल्या सीटवर; ते ही गावासारख्या ठीकाणी आणि मुलगीही कोण तर जिच्या एका नजरेसाठे मी तडफडायचो.. भगवान देता हैं तो छप्पर फाड के देता हैं....
तिचा सुगंध माझ्या रोमांरोमात भिनत होता., अचानक सुर्य ही कुठे गायब झाला होता.
वातावरण अगदी थंड झाले होते. नदीच्या बाजुने रस्त्यावरुन आम्ही सायकलवरुन जात होतो. वार्‍याने उडणारे तिचे केस माझ्या चेहर्‍यावर रेंगाळत होते.
"सोने की सायकल, चांदी की सीट, आओ चले डार्लिंग, चले डबल सीट..." कोणतं, कसलं गाणं उगाच माझ्या मनात गुणगुणत होतं.
अचानक ती बोलली,"दीपू!! थांबव जर सायकल!"
दीपू!!!!.......

आई ग्गं ! कसली गोड बोलली होती. (मला गावात सगळेचजण दीपू म्हणूनच हाक मारायचे.. )
"काय झालं गं?"
"अरे हे रॉकेल बघ ना डुबकतयं..सगळं माझ्या ड्रेसवर सांडलयं.हळू चालवं ना जरा सायकल.."
"अं? हं.. ठीक आहे. तू नीट बस."
ती पुन्हा गोड हसली..
इतका वेळ आम्ही दोघे सायकलवरुन जात होतो, पहिल्यांदाच इतका वे़ळ आम्हाला मिळाला होता. कुणीही रस्त्यावर नव्हतं. पण दोघे जास्त काही बोललोच नाही. ती डुबक्या मारणारं रॉकेलचं कॅन सांभाळत बसली होती आणि मी डुबक्या मारणार्‍या माझ्या मनाला सांभाळत..
थोड्यावेळाने आम्ही खाजणादेवीचं मंदीर पार करुन राउळंच्या घरांच्या इथल्या चढावापाशी आलो. दोघेही उतरलो आणि तो चढाव पार करुन लागलो. चढाव पार करुन वर पर्यंत आलो. आता तिचं घर फारस लांब नव्हतं..
मी तिला बोललो, "आता जाउ का मी? तू जाशील ना आता?"
ती हसली," काय रे घाबरलास? घरापर्यंत नाही सोडणार?"
"नाही गं असं काय नाही! उगाच लोकं काही तरी...."
माझ्याकडे बघुन ती मोठ्याने हसली.. "ठीक आहे, ठीक आहे तू जा. मी जाईन आता..आणि थँक्यु सो मच.."
मी हसलो. " चल, तुझ्या घरापर्यंत चालत जाउ. तुझं दफ्तर ठेव सायकलवर.."
"नको रे! तू जा. मी जाईन आता.."
मी सायकलवर बसलो.. जायला निघालो पण तिला सोडुन जावंस वाटत नव्हतं. मी सायकल हळुहळू चालवत होतो आणि प्रत्येकवेळी मागे वळून पाहत होतो. ती ही मला पाहत होती. आणि हसत होती. पुढल्या उतारापाशी पोचलो आणि सायकल थांबवलि. मागे वळून तिच्याकडे बघत राहिलो. ( दूरदर्शनवर बघितलेल्या पिक्चरमधल्या फुल्ल फिल्मी स्टाईलमध्ये बरं का! ;) )
तिने हातानेच इशारा करुन विचारलं." काय झालं? "
मी मानेनेच "काही नाही" बोललो..
ती हळुहळू माझ्या जवळ येत होती आणि माझ्या काळजात धडधड वाढत होती. ती जवळ आली.
"काय रे, का थांबालास?"
" काही नाही गं ! असंच.... "
" मग, जा ना आता... "
मी बाय बोललो आणि उतारावरुन सायकल सोडुन दिली.. नंतर लक्ष्यात आलं की मी सायकल ब्रेक न लावताच उतारावरुन सोडली होती....
माझ्या मनालाच कसले ब्रेक उरले नव्हते तर सायकलची काय बात......
ती संध्याकाळ फक्त तिच्या आठवणीत, तिचे हसरे डोळे, तिचे माझ्या चेहर्‍यावर रेंगाळणारे केस आठवण्यातच गेली.....

पहला नशा, पहला खुमार......................................

- दीप्स..

Monday, May 7, 2012

माझी "शाळा"...( भाग - ३)


नाईकच्या हातात ते पत्र कसं पडलं याच विचारात मी होतो. मग कळलं की साल्याने ते जेवणाच्या सुट्टीत माझ्या कंपास पेटीतुन ढापलं होतं. मग संध्याकाळी शाळा सुटल्यावर त्या पत्राचे धिंडवडे निघाले. पत्रातलं एक एक वाक्य शिरोडकर ज्या मुलींच्या ग्रुपमधुन जात होती तिथे जाउन ते मोठ्या मोठ्याने ऐकवण्यात आलं.. अक्षरशः कहर झाला.. नशीब बाकीच्यांना ते माहीत नव्हतं...

नववीत पुन्हा शालेय स्पर्धा सुरु झाल्या. यावेळी सुद्धा सगळ्या खेळाच्या स्पर्धांमध्ये मी भाग घेतला गोळाफेक, थाळीफेक, भालाफेक ( फुल फेकाफेकी ;)  ) उंच उडी, लांब उडी.. फक्त धावण्याच्या शर्यतित मी भाग घेत नसे.. पण एकाही खेळात मला बक्षिस नाही मिळालं. माझी खूप इच्छा होती की एका तरी खेळात मला तो बक्षिस म्हणून कप देतात ना तो मिळावा, पण मला नेहमी सर्टीफिकेट्स मिळायची. निबंध स्पर्धेत आपला निर्विवाद नंबर होताच.. ;)  

अशाच एका कार्यक्रमाच्या वेळी सातार्डेकर बाईंनी इंग्लिश मधलं एक नाटक करवून घेतलं. वाल्याचा वाल्मिकी काइंड ऑफ.. त्यात मी नारद झालो. प्रशांत वाल्या आणि त्याची बायको व्हायला वर्गातली कोणतीच मुलगी तयार होईना त्यामुळे सातार्डेकर मॅडम सगळ्या मुलींवर जाळ काढू लागल्या. मग सरतेशेवटी कोळसुलकरला वाल्याची बायको बनवली.. रोज संध्याकाळी मॅडम आमच्याकडून प्रॅक्टीस करुन घेत. त्यात आमचं गावच्या पोरांचं इंग्लिश अ‍ॅक्सेंट म्हणजे आम्ही ज्या सुरा- तालात उत्तरे पाठ करायचो त्याच तालात ते संवाद बोलत होतो. कोळसुलकर कढुन संवाद पाठ करुन घेता घेता आमच्या नाकी नउ आले. त्यात तो उंच आणि प्रशान्त कसाबसा त्याच्या खांद्यापर्यंतचा..  (कोकणात नाटकं म्हटली की दशावतार सगळ्यात फेमस.. त्या दशावतारांच्या नाटकात नारदाची भुमिका नेहमी असायची. त्या दशावतारातला तो नारदाची भुमिका करणारा नट एका विशिष्ट लयीत "नारायण, नारायण" म्हणायचा ) तर माझी भुमिका नारदाची असल्याने मी ही जेव्हा नारायण नारायण म्हणायचो ते त्याच सुरात, मग मॅडम वैतागायच्या. पण शेवटी कसे बसे ते संवाद पाठ केले आणि शाळेत मुलांच्या समोर ते नाटक सादर केलं. आम्ही सगळे गणवेशातच होतो. फक्त कोळसुलकरला बायकोचा फील यावा म्हणुन कुठून तरी एक ओढणी अरेंज केली होती.. माझ्या आणि प्रशान्तच्या एंट्रीपर्यंत ठीक होतं, पण जेव्हा प्रशांत (वाल्या) त्याच्या बायकोला विचारण्यास जातो तेव्हा हाफ चड्डीतल्या वाल्याच्या बायकोला  बघुन सगळी पोरं सुटली.. कोळसुलकर बायकी आवाज काढु लागला की पोरं अजुनच चेकाळायची.. नाटकाचा बट्ट्याबोळ होणार असं दिसताच आम्ही ते कसंबसं सावरलं..

यावर्षी पण कुठे लांब सहल नाही गेली. गॅदरिंग पण नाही झालं.. सहलीच्या नावाखाली आम्हाला वेंगुर्ल्याच्या फुल-फळ झाडांच्या नर्सरीत घेउन गेले. पण तिथे एक मज्जा झाली. दुपारी डब्बे खाउन झाल्यावर तिथेच सगळेजण बसलो होतो. मध्येच सामंत बाईनी घोषणा केली की जिल्हास्तरीय गायनाच्या स्पर्धेसाठी त्यांना काही स्पर्धक पाठ्वायचे आहेत आणि निवड करण्यासाठी नॉमिनेशन्समध्ये इतर स्पर्धक गायकांमध्ये माझं नाव ऐकुन माझा आवाजच गप्प झाला.. सगळी मुले समोर बसली होती आणि मी, तुळशीदास, वैशाली आणि अजुन एक कुणीतरी असे गायक ठरले होतो.. मला कापरं भरलं होतं कारण गाणं सादर करण्याच्या जागेच्या अगदी समोर शिरोडकर बसली होती.. गाण्याच्या प्रकारामध्ये भावगीत किंवा भक्तीगीत असं होतं. तुळशीदास आला आणि एक फक्कड अभंग गाउन गेला. हां! तो दुसरा वासुदेव होता. मग वासुदेवने ही एक मस्त अभंग सादर केला. वैशालीने समोर बसलेल्या सगळ्या शिक्षकांना उद्देशुन "ब्रम्हा, विष्णु आणि महेश्वर सामोरी बसले" गायला सुरुवात केली. सरतेशेवटी माझा नंबर आला. मी कसाबसा पुढे गेलो आणि गप्प बसुन राहिलो. सगळेजण ओरडायला लागले परुळेकर सुरु कर ! पण श्या! धीरच होत नव्हता.. त्यात माझा आवाज म्हणजे काय विचारु नका.. मनात येत होतं सामंत बाईंनी कधी माझा दैवी आवाज ऐकला आणि माझं नाव नॉमिनेशन्समध्ये दिलं..
"मॅडम मला नाही येत ओ गायला, आम्ही खेळायला जाउ?"
" गायला येत नाही? अरे तुझा मामा कसला मस्त गातो आणि तुला येत नाही म्हणजे काय?  ते काही नाही गायचं म्हणजे गायचंच !"
सामंत बाई ऐकायच्या मनस्थितीत नव्हत्या.
" अहो मॅडम पण माझा आवाज खरचं चांगला नाहीय ! मला नाही येत.!'
मग सर ऊठले आणि बोलले," जोपर्यंत परुळेकर गाणं गात नाही तोपर्यंत कुणीही इथुन हलणार नाही! " 
बस्स्स सगळे पोरं ओरडू लागली.. समोर शिरोडकर बसली होती.  ओह्ह तिचे डोळे खरंच खूप ब्राउन होते...
समोरच्या मुली पण ओरडु लागल्या " गा ना रे, किती भाव खातोय वैगरे.. !" 
मी तिच्याकडे बघितलं ती हळूच हसली.. आणि तिच्या ओठान्ची हालचाल झाली
" गा ना प्लिझ... " 
बस्स ! मी खल्लास...
शेवटी माझा धीर चेपला मी गायला लागलो...
"तू तेव्हा तशी, तू
तेव्हा अशी.. तू बहरांच्या बाहुंची.... " 
आणि तिच्या चेहर्‍यावरची लाली मला स्पष्ट दिसू लागली. कधी तरी कोणत्या तरी पुस्तकात वाचलेल्या "गालावर लाली चढणे" या वाक्प्रचाराचा शब्दशः अर्थ मला जाणवला.. :)
मी गाणं कसं बसं संपवलं.. आणि तिथुन कल्टी... मग दिवसभर कधी मी तर कधी ती नेहमी एकमेकंच्या आजुबाजुला फिरत होतो.... दिवस मस्त गेला होता.. आणि रात्र तिचे ते ब्राउनी डोळे, आणि तिचा तो लाजलेला चेहरा आठवण्यात झुरत गेली....
***********************************************************************
परीक्षेच्यावेळी तिनही वर्गातल्या मुलांचे बसण्याचे क्रमांक मिक्स असायचे. मी नेहमी प्रार्थना करायचो की तिचा नंबर माझ्या आजुबाजुलाच पडावा..पण तिचा नंबर नेहमी माझ्या मागे दोन - तीन बाकं सोडुन असायचा त्यामुळे मी पेपर सुरु असताना नेहमी मागे वळून बघायचो..
शिक्षकांना खात्री असायची की कॉपी वैगरे करणार्‍यातला मी नव्हतो पण त्यांना कळायचं नाही की मी का सारखा मागे वळून पाहतोय ते. असाच एका पेपरच्या वेळी मी मागे वळून तिला बघायचा प्रयत्न करत होतो, आणि कोळसुलकर मोठ्याने ओरडला, "परुळेकर पुढे बघ, मागे काय आहे? मॅडम हा आठवीतल्या मुलांची उत्तरं कॉपी करतोय! " 
सगळे हसायला लागले. सातार्डेकर बाई आल्या, दोन धपाटे घातले..

असेच नववीचं वर्ष संपत होतं आणि मी तिच्या त्या डोळ्यांत हरवत चाललो होतो. म्हणता- म्हणता वार्षिक परिक्षा जवळ आली. आम्ही सगळे अभ्यास करायला शाळेत थांबायचो. शनीवारचा दिवस होता. दुपारी शाळा सुटली. त्यादिवशी माझ्याकडे सायकल नव्हती. मी चालत घरी जायला निघालो. नदीवरलं ब्रीज ओलांडून मी डावीकडे वळणार इतक्यात मागुन शांताराम परब आणि राकेश दोघे त्यांच्या सायकलवरुन आले. परीक्षेच्यावेळी परबचा सीट  क्रमांक माझ्या मागेच पडायचा.  परब आला आणि मला डबल सीट घेउन जातो म्हणुन बोलला, त्याच्यासोबत राकेशही होता. राकेश हा आमच्या वर्गातला एक नंबरचा गबाळा मुलगा होता. हुशार होता पण सायको काइंड होता. त्याचे कपडे नीट नसायचे. कुठे शर्टला शाई लगलेली असायची. नाकातुन नेहमी बारमाही नद्या वाहायच्या आणि त्यासाठी कसल्याही पाटबंधार्‍याची योजना तो करत नसे. खूप आडदांड होता. आठवीत असताना मी त्याला "मी राकस" ( राक्षसचा मालवणी अपभ्रंश ) चिडवले होते तेव्हा त्याने मला मारलं होतं.. त्यामुळे माझा त्याच्यावर राग होता आणि त्याचा ही माझ्यावर.. मी त्याच्याशी बोलत नसे. मी परबला बोललो की मला नाही यायचं मी चालत जाईन. तो मला खूप रिक्वेस्ट करु लागला, पण मी गेलो नाही. घरी जायला रस्त्यातुन न जाता मी मळ्यात उतरलो आणि चालु लागलो. चालत चालत खाजणादेवीच्या मंदीराच्या मागल्या बाजुला रस्त्याला लागलो. रस्ता क्रॉस करणार इतक्यात परत हे दोघे मागुन आले आणि परब मला थांब ! थांब म्हणून ओरडू लागला.. मला कळेना की काय चाललयं ते... परब ने मला थांबवलं. तो आणि राकेश दोघेही उतरले. दुपारची वेळ असल्याने रस्त्यावर कुणीही नव्हतं..
परब आला आणि बोलला, " दीपक , माझा एक काम आसा तुझ्याकडे !"
" कसला काम?" मी विचारलं..
तो घाबरत कचरत बोलत होता.. " बघ कोणाक सांगा नको, पन माका मदत कर !"
" काय ता सांग.!"
पण तो काही बोलतच नव्हता. इतक्यात राकेश माझ्यासमोर आला आणि त्याने मझी कॉलर धरली.. आणि त्याच्या राक्षसी आवाजात बोलला,
" ए दिपाड्या! या वार्षिक परीक्षेत तू शांतारामाक उत्तरा दाखवक होयी. नायतर !"
मी घाबरलो पण तरीही धीराने बोललो, " नायतर ? नायतर काय करशील?"
तो भडकला. आजुबाजुला काही तरी शोधु लागला, परब त्याला थांबवायचा प्रयत्न करु लागला.. त्याने रस्त्याच्या बाजुला पडलेली एक काठी उचलली आणि धावत माझ्या अंगावर आला.
" नायतर? काय करतलयं ता तुका बघुचा आसा? मार- मार मारतलयं तुका! गेल्यावर्षीचा आठावता मा तुका ?"
मी घाबरलो. मला घाम फुटला. परब त्याला आडवत होता आणि मला रिक्वेस्ट करत होता. जाता जाता मी परब ला बोललो, जर सरळ रिक्वेस्ट केली असती तर तुला परीक्षेत मदत केली असती पण आता नाही..
परब रडत मला बोलला की हे कुणाला सांगु नकोस.. पण आता राकेशचा बदला घ्यायचा मला फुल्ल चान्स होता.. मी तिथुन निघालो आणि सरळ घरी गेलो. घरी गेलो आणि आईला झालेली हकीकत सांगितली.. आई घाबरली आणि ती राकेशच्या घरी गेली..
नंतर मला कलळं की, म्हणजे आईनेच सांगितलं की तिच्यासमोर , राकेशच्या काकानी त्याच्या एक सणसणीत ठेवून दिली.. नंतर मला उगाच खाल्ल्यासारखं वाटु लागलं. उगाच बाउ केला असं वाटु लागलं. आई तिथुन परबाच्या घरी पण जात होती पण मीच तिला थांबवलं.. संध्याकाळी हा प्रकार मामाला कळला तर तो आईला ओरडला.. की उगाच का बाउ केला म्हणून .. पण एकवेळ मला वाटलं की जर परब तिथे नसता तर त्या राकसाने मला खरोखरं मारलं असतं.....परीक्षेच्यावेळी मी परब मदत केली नाहे असं नाही.. पण तो सीन भयंकर होता..
आता हे सगळं आठवतयं आणि लिहिताना इतकं हसायला येतयं की फुल्ल लोळालोळी... :D:D

शिरोडकर आता एक दिड महिना तरी दिसणार नव्हती कारण मे च्या सुट्टीत ती तिच्या गावी जाणार होती.. तरी एक दिवस रस्त्यात भेटली. धड बोलणं नाही झालं. मी सायकलवरुन तिच्या मागोमाग येत होतो आणि अनेकदा ती मागे वळून बघत होती. मी तिच्याजवळ पोचलो आणि सायकल स्लो केली.
तिने विचारलं, "पेपर्स कसे गेले?" 
मी बोललो," मस्त गेले. आणि तुझे?"
 "ठीक होते." ती.. 

बराचश्या आठवणी, मस्ती, मारामारी, गप्पा, खेळ, क्रिकेटच्या मॅचेस संपवून नववीचं वर्ष आता संपलं होतं आणि नववीच्या शेवटच्या पेपरच्या दुसर्‍या दिवसापासुनच दहावीचे क्लास सुरु झाले.. 


- दीप्स..

Tuesday, May 1, 2012

माझी "शाळा"... ( भाग - २ )

"अणसूर - पाल हायस्कूल, अणसूर. ता. वेंगुर्ले, जि. सिंधुदुर्ग. माझ्या शाळेचे नाव !
अणसूर आणि पाल या दोन गावंच्या नावावरुन हायस्कूलला दिलेलं हे नाव. शाळा ही अणसूर गावातच होती. अणसूर आणि पाल या दोन गावातुन एक नदी वाहते आणि मोचेमाड या गावाच्या इथे अरबी समुद्रास जाउन मिळते. आमचा गाव म्हणजे निसर्गसौंदर्याने नटलेला. शेती हा गावातला मुख्य व्यवसाय आणि काही जण सरकारी नोकरीत. खरं तर हा माझ्या मामाचा गाव, पण मला तो नेहमी माझाच गाव वाटायचा. माझा खुद्द गाव परुळे हा वेंगुर्ले तालुक्यापासुन ३२ किमी वर आहे. पण मी शाळेमुळे कधी तिकडे जायचो नाही. कधी तरी सणाच्या दिवशी किंवा सुट्टी पडली तर जायचो. माझ्या गावी माझी आज्जी एकटीच राहायची. आणि मलाही तिकडे करमायचं नाही कारण माझी सगळी मित्रमंडळी इकडेच होती.

अ‍ॅडमिशन घेण्यासाठी मे च्या सुट्टीत मी शाळेत गेलो होतो. शाळेत माझा मामा होता आणि शाळेचे मुख्याध्यापक ही हजर होते. त्यांनी माझी मार्कलिस्ट पाहिली आणि काही प्रश्न विचारले.त्यांच्या प्रश्नांची उत्तरे देता देता माझी चांगलीच गाळण उडाली. मी जाम घाबरलो होतो कारण आधीच्या मुलांकडून मी सरांबद्दल बरंच ऐकून होतो. सर शिस्तप्रिय आहेत. आणि अभ्यास केला नसेल तर ठोकून काढायचे. तर इयत्ता आठवीत माझा हायस्कूलमध्ये प्रवेश झाला. नेहमीप्रमाणेच जूनच्या ७ तारीखला पहिल्यादिवशी मी माझ्या सगळ्या मित्रांसकट एका नव्या विश्वात प्रवेश करता झालो आणि इथेच माझ्या त्या पहिल्या वहिल्या किशोरवयीन प्रेमाची ती "शिरोडकर" मला सापडली..... :)  ( तिचं नाव शिरोडकर नव्हंत, पण मी इथे तिला शिरोडकरच म्हणतो. तसं ही तिच्या गावापासुन शिरोडा हे गाव जास्त लांब नाहीय ;)  )

इयत्ता आठवी, शाळेचा पहिला दिवस. आता इथे बाजुच्या गावातली म्हणजे तुळस सावंतवाडा आणि अणसुर इथली मुलं पण अ‍ॅड झाली होती. आणि आम्ही सगळे आपापल्या ग्रुपमध्यल्या पोरांबरोबर बसलो होतो. रच्याक शाळेत बसायला बेंचेस होते. आम्ही सगळेजण एकमेकांना नविन होतो. पटांगणात पार्थना झाली. इथे सकाळच्या प्रार्थनेचं स्वरुप प्राथमिक शाळेपेक्षा फार वेगळं होतं. एक विद्यार्थी ऑर्डर देत असे. मग राष्ट्रगीत, मग एक विद्यार्थी प्रतिज्ञा सांगायचा, मग सर्वजण प्रार्थना म्हणायचे, मग एक विद्यार्थी सुविचार सांगायचा आणि मग एक विद्यार्थी वृत्तपत्रातल्या बातम्या वाचून दाखवायचा.. असं रुटीन होतं.  (काही दिवसांनी त्या समोरच्या प्रतिज्ञा सांगणार्‍या, बातम्या वाचणार्‍या आणि ऑर्डर्स देणार्‍या विद्यार्थ्यांची जागा मी, प्रशांत सावंत, संतोषी सावंत यांनी घेतली आणि दहावीच्या वर्षापर्यंत आम्हीच ती चालवत होतो. प्रशांत इंग्रजीतुन प्रतिज्ञा सांगायचा, मी हिंदीतुन आणि संतोषी मराठीतुन. असं प्रत्येकी दोन दिवस आम्ही प्रतिज्ञा सांगायचो. ) तर शाळेचा पहिला दिवस प्रार्थना संपली आणि आम्ही आपापल्या वर्गात गेलो. आमच्या वर्गशिक्षिका सातार्डेकर मॅडम वर्गात आल्या. मॅडम उंच होत्या आणि नेहमी हसतमुख असायच्या. त्या आम्हाला इंग्रजी आणि भूगोल शिकवत असतं. त्यांनी आम्हा सगळ्यांना स्वःताचा परिचय करुन देण्यास सांगितला.. सगळ्यांनी आपापली नावं, शाळा, मार्कस सांगितले. प्रशांत सावंत हा  त्याच्या शाळेतुन प्रथम क्रमांकाने पास झाला होता आणि मी ही आमच्या प्राथमिक शाळेतुन पहिल्या क्रमांकाने पास झालो होतो. सर्व शिक्षकांनी आधीपासुनच आमच्या कुंडल्या तयार करुन ठेवल्या होत्या. म्हणजे कोणत्या विद्यार्थ्यामध्ये किती कॅलिबर आहे आणि बोर्डाच्या परीक्षेत कोणता विद्यार्थी कसा प्रगती करु शले ते. प्रशांतची बहीण ही दोन वर्षांपूर्वी बोर्डात  हिंदी विषयात पहिली आली होती आणि आतापर्यंत तिनेच सगळ्यात जास्त परसेंटेज घेउन पास आउट झाली होती. माझ्यावर मामाचा डबल प्रेशर आतापासुनच सुरु झाला होता. एकतर प्रशांतला टक्कर देउन पहिला क्रमांक पटकवायचा आणि दुसरा एका तरी विषयांत बोर्डात येण्याचा...

पहिला दिवस असल्याने फक्त ओळख परेड झाली. मुख्याध्यापकांनी येवून शाळेबद्दल माहिती दिली. आणि असाच पहिला दिवस निघून गेला. दुसर्‍या दिवसापासुन अभ्यासाला सुरुवात झाली. आणि मला जाणवू लागलं की मी प्रशांतच्या हुशारीच्या आसपास ही नाहीय. 

तो खूप हुशार होता आणि मला धड काहिच येत नव्हतं. भूमितीच्या तासाला घाटवळ सरांनी कोनमापक माझ्यासमोर धरला आणि याला काय म्हणतात असं विचारलं. माझं उत्तर अफाट होतं.. मी बोललो "अर्धा सुर्य" आणि वर्गात एकच हशा पिकला.. म्हणजे हसणारी फक्त पाच - सहाच मुलं होती आणि बाकीची गप्प होती यावरुन मी ताडलं की मायला मीच एकटा असा नाहीय. यापुर्वी प्राथमिक शाळेत आम्हाला शिक्षकांनी कोनमापक, गुण्या, कंपास हे सगळं कशाशी खातात याचा काहीच बोध केला नव्हता. त्यामुळे कंपासपेटीत असणारी ही सगळी आयुधं आम्ही वेगवेगळ्या कामांसाठी वापरत असू. जसं की करकटक घेउन झाडावर नेम धरुन मारणं वैगरे..  तर त्या कोनमापकाला "अर्धा सुर्य" नाव देण्यामागचं लॉजिक म्हणजे एक तर तो अर्धा गोल होता आणि त्यावर कोन मोजण्यासाठी ज्या रेषा होत्या त्या म्हणजे सुर्याची किरणे. माझं लॉजिक ऐकून घाटवळ सरांनी मस्त एका पातळश्या छडीने माझ्या पोटरीवर रेषा काढल्या. मला माझ्या अज्ञानपणाचं अतिव दु:ख झालं. :( 

शाळेत शिक्षक आम्हाला आडनावावरुन हाक मारत. जसं मला परुळेकर, योगेश ला कोळसुलकर, अमोल ला नाईक , राहुल ला शेणई . वर्गात गावडे, पालकर, आणि सावंत यांची संख्या जास्त असल्याने त्याना त्यांच्या प्रथम नावावरुन हाक मारली जायची.. नंतर मी सिरीअसली अभ्यास करु लागलो. प्रशांतला टक्कर देउ लागलो. माझा भाषांवर चांगला पगडा होता पण गणित - भूमिती खूप त्रास द्यायचे. तरीही कसा कसा मी दुसरा क्रमांक पटकावतच होतो. प्रशांत आणि माझ्यात हार्डली ८-९ ट्क्क्यांचा फरक असायचा. पण मला सहामाही आणि कधी कधी घटक चाचणी सोडुन त्या तीन वर्षात कधीही  पहिला क्रमांक मिळवता नाही आला. प्रशांत म्हणजे मला त्यावेळी ऑस्ट्रेलियाची क्रिकेट टीम वाटायचा काही ही होवो वार्षिक परीक्षेत नेहमी पहिला नंबर मारायचा..

आठवीचं वर्षात विशेष असं काही झालं नाही. त्यावेळी शिरोडकर इयत्ता सातवीत होती.  ती दिसायला छान होती. उंच, सडपातळ. लांब केस आणि तिचे ते ब्राउनी डोळे. ती मुलगी जाम अ‍ॅक्टीव होती. नेहमी ह्सत असायची. कधी - कधी मला अशीच रस्त्यात वैगरे भेटायची. पण बोलणं व्ह्यायचंच नाही. माझ्या वाडीतला एक मुलगा समीर ( याचे तिच्यामुळे दात पडले होते. कसे ते नंतर सांगतो! ) तिच्या वर्गात होता. पण नाही आठवीच्या त्या काळात मला तिच्याबद्दल विशेष असं काही वाटतच नव्हतं.

हायस्कूल मध्ये मी, कोळसुलकर, अमोल नाईक, आबा गावडे, सदाशीव गावडे अशी पाचजणांची गट्टी जमली होती. आमच्यात कोळसुलकर फार उंच होता आणि दांडगाही त्याला सामंत बाईंनी आजोबा नाव ठेवलं होते. 
"मेल्या कोळसुलकरा स्वःत तर अभ्यास करत नाहीस आणि आजुबाजुच्या पोरांका आज्यासारखो बसान गजाली कसल्या संगतोस?"
सामंत बाई असं त्याला नेहमी म्हणायच्या त्यामुळे तो आमचा आजा आणि आम्ही त्याची नातवंडे असा ग्रुप झाला होता...
आठवीचं वर्ष गेलं. आठवित शाळेची सहल गेली नाही. गॅदरिंगच्या नावाखाली फक्त बक्षिस समारंभ झाला. शाळेतल्या वार्षिक खेळांमध्ये मी हिरहिरीने भाग घेतला होता पण एका ही स्पर्धेत माझा नंबर नाही आला. नाही म्हणायला निबंध स्पर्धेत शाळेत पहिला क्रमांक आला. वक्तृत्व स्पर्धेत  प्रशांतचा तिसरा नंबर आला. पण वेटे मॅडमनी परुळेकरचं भाषणही फार छान झालं, मुख्यत्वे त्याने भाषण स्वःत तयार केलं होतं सगळे शब्द त्याचे होते. असं म्हणुन कौतुक केलं. माझ्यासाठी तेवढं पुरेसं होतं. त्यावर्षी जिल्हास्तरीय कबड्डी स्पर्धेत आमच्या टीम नेउपविजेता करंडक मारला. 

मी आठवित असताना, दहावीची जी बॅच होती त्यातले बरेचसे माझ्या ओळखिचे होते. आणि त्यातले बरेचजण मिशा फुटलेले, दांडगे होते. मुलीसुद्धा खात्या पित्या घरच्या होत्या. आणि आमच्या आठविच्या वर्गातल्या मुली म्हणजे पाप्याची पितरं होती. पीटीच्या तासाला सगळ्यांना हाफ चड्ड्या( शॉर्ट्स ) आणि टी शर्ट्स कंपलसरी असायचे. पण आमच्या वर्गातल्या मुली इतक्या लाजाळू होत्या की आमच्यासमोर येतच नसतं. आणि दहाविच्या बॅचमधल्या मुली बिंधास्त शॉर्ट्स आणि टीज वर प्रॅक्टीस करायच्या. त्य आमच्यापेक्षा बर्‍याच मोठ्या होत्या.

एकदा सहज प्रॅक्टीस म्हणून आठवीतल्या मुलांची कबड्डीची मॅच दहावीच्या मुलींबरोबर घाटवळ सरांनी लावली. ती जस्ट प्रॅक्टीस मॅच होती. त्या दहावीतल्या मुली आमच्यापेक्षा खूप आडदांड होत्या. सर्विस घेउन एखादी आली की सहज आमच्यातल्या २-३ जणांना काखेत मारुन घेउन जायच्या.. आम्ही म्हणजे त्यांच्यासमोर पाळण्यातली बाळं होतो.. त्या मॅचमध्ये असं काही विशेष नव्हतं.. 

तर आठवीचं वर्ष असंच सरलं. मे महिन्यातली सुट्टी सुरु झाली पण आमच्यासाठी सुट्टी नव्हती. आमचे शिक्षक आमच्यासाठी खूप मेहनत घेत. त्यामुळे मे च्या सुट्टीतही मला, प्रशान्त, अमोल, कोळसुलकर, शांताराम अशा काहींना शाळेत जाउन नववीची तयारी करावी लागायची. त्यात सातार्डेकर मॅडम इंग्लिश ग्रॅमर वैगरे शिकवत आणि इंग्लिश फ्लुएंटली कसं बोलावं यासाठी त्यांनी काही ऑडीयो कॅसेट्स आणल्या होत्या त्या आम्हाला ऐकवत. पण त्यावेळीही आम्ही वर्गात अभ्यास कमी आणि गजालीच जास्त मारत असायचो. आणि शाळेत एखादा शिपायी आणि माझा मामा असायचा पण ते सगळे कार्यालयात असायचे त्यामुळे आम्हाला कसला डीस्टर्ब होत नसे.;)  त्यावेळी आमचे चर्चेचे विषय म्हणजे क्रिकेट, टेनिस, आणि मुली.. कोण कोणाची माल आहे वैगरे वैगरे..

पुन्हा नेहमीप्रमाणे ७ जुनला शाळा सुरु झाली. इयत्ता नववी! नववीला आम्हाला सामंत मॅडम वर्गशिक्षिका होत्या.  शाळेतले सगळ्यात हॅपनिंग डेज म्हणजे नववी! एव्हाना मी, प्रशांत कोळसुलकर, नाईक असे शाळेत बरेच प्रसिद्ध झालो होतो. अर्थात प्रशांत अभ्यासासाठी आणि आम्ही बाकीचे टगेगिरीसाठी. मी नववीत गेलो आणि शिरोडकर आमच्या शाळेत इयत्ता आठवित दाखल झाली. तिला इंप्रेस करायला मला जास्त काही  करावं लागणार नव्हतं. कारण प्रार्थनेच्यावेळी पासुनच मी पुढे पुढे असायचो. त्यात सगळ्या मुलांना व्यवस्थित रांगेत उभं करणं वैगरे आम्हीच करायचो. आता आम्ही थोडे मच्युअर झालो होतो म्हणजे अभ्यासाच्या बाबतीत आणि शाळेतल्या इतर अ‍ॅक्टीविटीजमध्ये आमचा सहभाग मुख्य असायचा. नववीचा वर्गप्रमुख बाबाजी होता. दुसर्‍यांच्या खोड्या काढण्यात याचा पहिला नंबर होता. पण व्हायचं काय की वर्गातली सगळी कामं जशी निबंधाच्या वह्या मुलांअमध्ये वाटणं, ट्युटोरिअलच्या वह्या वाटणं. बाकीच्या मुलांचा होमवर्क तपासणं अशी कामं मी, प्रशान्त आणि संतोषी कडे असायची. त्यात आम्ही हुशार काईंड ऑफ असल्याने सगळे शिक्षक आमच्याकडूनच सगळं काही करुन घ्यायचे.

घाटवळ सरांनी "सायन्स आय" नावाची एक अ‍ॅक्टीव्हीटी सुरु केली होती. त्यावर्षी त्या संस्थेचा मला अध्यक्ष करण्यात आलं. शाळेत किंवा शाळेच्या बाहेर होणार्‍या विज्ञानविषयक स्पर्धांमध्ये आम्ही भाग घ्यायचो. या सायन्स आय मंडळाची एक कोअर टीम होती म्हणजे आठवी ते दहावीच्या वर्गातुन प्रत्येकी ३-४ मुले या मंडळाचे अ‍ॅक्टीव मेंबर होते. त्यावर्षी सायन्स आय ची सुरुवात प्रश्नमंजुषेने झाली. या स्पर्धेत ४ टीम होत्या आणी ८ वी, ९वी, १०वी मधून प्रत्येकी एक विद्यार्थी प्रत्येक टीममध्ये होता. या स्पर्धेत माझ्या टीमने निर्विवाद पहिला क्रमांक पटकावला. तेव्हा माझ्या एक गोष्ट ध्यानात  आली की प्रशांत फक्त शालेय पुस्तकांचाच अभ्यास करतो आणि सामान्य ज्ञान वैगरे मध्ये त्याला जास्त रस नाहीय. जर एखाद्या प्रश्नाचं उत्तर एखाद्या टीमला आलं नाही तर मग तो प्रश्न प्रेक्षक विद्यार्थ्यांना विचारला जायचा. शिरोडकरने २-३ प्रश्नांची अचूक उत्तरे दिली आणि पुढच्या प्रश्नमंजुषेच्यावेळी तिला माझ्या टीममध्ये घेण्याचे माझे प्रयत्न सुरु झाले... 

दुसर्‍यावेळी, "सायन्स आयच्या" एका कार्यक्रमात घाटवळ सरांनी संगणकावर लेक्चर देण्यासाठी वेंगुर्ल्याहुन दोन फ्रोफेसर्स बोलावले होते. कार्यक्रम संध्याकाळचा होता आणि दुपारच्या जेवणाच्या सुट्टीत मी चूकुन मागल्या बेंचवर बसणार्‍या नयन, वासुदेव, आबा, जयदेव अशा मंडळींच्या गजालीला गेलो. गजाली कुठच्या कूठे गेल्या आणि साल्यांनी मला जमिनीवर लोळवलं. दोघांनी दोन हात आणि दुसर्‍या दोघांनी दोन पाय धरुन माझा झोका केला आणी लोळवलं. लोळवल्यामुळे माझं सफेद शर्ट पाठीमागुन मातीने बरबटलं. मला चिंता होती ती संध्याकाळच्या कार्यक्रमाची. कारण अ‍ॅज अ अध्यक्ष्य मलाच सगळं करायचं होतं. कसंबसं मी शर्ट साफ केलं पण कार्यक्रमाच्यावेळी मी जेव्हा पाहुण्यांना फुलं वैगरे द्यायला जायचो तेव्हा माझी पाठ बघून सगळे जण हसायला लागायचे.. तर मग माझा तो लोळलेला शर्ट सांभाळत कसाबसा तो कार्यक्रम पार पाडला.

सकाळी शाळेत जाताना, दिवसभर शाळेत आणि संध्याकाळी घरी जाताना शिरोडकर नेहमी दिसायची किंवा ती फक्त दिसावी म्हणून मी कसला ना कसला बहाणा शोधत फिरायचो. दिवसातुन उगाच तिच्या वर्गाबाहेरुन फेर्‍या मारणं. मधल्या सुट्टीत व्हरांड्यात ती पाणी प्यायला आली की माझं मुद्दाम तिथं जाणं. एकदा देव पावला आणि तीने मला मधल्या सुट्टीत गाठलं. तिला हिन्दीचं एक पुस्तक हवं होतं. ते मागायला ती आली होती. तसं पुस्तक माझ्याकडे होतं पण उद्या देतो म्हणून सांगितलं.. ती हसुन निघून गेली. त्या रात्री अभ्यास करताना तिला जे पुस्तक द्यायचं होतं त्यावर जिथे जागा मिळेल तिथे मी चंगोच्या काही इंप्रेसिव्ह चारोळ्या लिहिल्या.. दुसर्‍या दिवशी ती पुन्हा माझ्याकडे आली आणि तिने पुस्तक मगितलं. मी ते तिला दिलं. ती ते घेउन निघुन गेली... आणि वर्गातुन सगळ्या पोरा पोरींची चिडवण्याचे आवाज येवू लागले. आपण एखाद्या व्यक्तिच्या प्रेमात पडलोय हे आपल्याला आपल्या मित्रांकडुनच जास्त कळतं आपल्याला ते माहितच नसतं मुळी. पण आता ती दिवस - रात्र माझ्या मनात घिरट्या घालू लागली. आणि जेव्हा जेव्हा मी तिला मिस्ड करायचो तेव्हा तेव्हा ती कुठून काय माहित माझ्या समोर यायची. ( रात्रीची वेळ सोडुन ;)  )

एकेदिवशी मी आजारी पडलो आणि आई मला गावातल्या परब डॉक्टरकडे घेउन गेली. मी डॉक्टरकडे जायला टाळायचो कारण मला इन्जेक्शनची खूप भीती वाटायची. (अजुनही वाटते! ) त्यावेळी डॉक्टर इंजेक्शन भरायला सुरुवात करायचा आणि मला इथे हुडहुडी भरायची.. मी खूप रडायचो, आरडाओरडा करयचो पण इंजेक्शन घ्यायचो नाही. मग त्यासाठी मम्मी आजुबाजुंच्या काही लोकांना बोलवून आणायची आणि मग ते सगळे मला घट्ट धरुन ठेवायचे आणि मग मला इंजेक्शन टोचलं जायचं. मी खूप रडायचो त्यावेळी. तर मी डॉक्टरकडे बसलो होतो आणि माझा नंबर आला. चेकींग झाल्यानंतर कळलं की ताप खूप होता. डॉक्टरचे हावभाव बघुन मी समजलो की आता हा मला इंजेक्शन देण्याच्या तयारीत आहे. मी त्यांना विनंती करु लागलो की मला त्या इंजेक्शनच्या पावरच्या गोळ्या द्या, सिरप द्या पण इंजेक्शन नको. पण डॉक्टर काही ऐकायच्या मूडमध्ये नव्हता. झालं नेहमीप्रमाणे मला हुडहुडी भरायला सुरुवात झाली आणि मी रडू लागलो. मम्मी वौतागुन मला मारत होती आणि मी अजुनच रडू लागलो. आई पुन्हा मला धरायला म्हणून कुणाला तरी बोलवायला गेली आणि तिच्या दोन - तीन मैत्रीणींना घेउन आली. मी अजुनच रडु लागलो आणि अचानक थांबलो ! दचकलो ! पाहिलं तर बाजुला शिरोडकर होती आणि मला बघुन हसत होती.. आत काय करायचं? मग मी आईला  बोललो की सगळ्यांनी बाहेर जा मी  इंजेक्शन घेतो म्हणुन कारण इंजेक्श कमरेवर दिलं जायचं. त्या आईच्या  
मैत्रिणी ठीक होत्या म्हणजे मी लहानपणी त्यांच्या अंगा खांद्यावर खेळलो होतो पण शिरोडकर समोर.. मग मी देवाचं नाव घेत कसं बसं इंजेक्शन घेतलं आणि डोळे पुसत बाहेर आलो. ही बया खुदुखुदु हसत होती.. :)

माझ्या तिच्याविषयीच्या सगळ्या फिलिंग्ज मी तेव्हा समीरबरोबर शेअर करायचो. तो ही मला तिच्याबद्दल बरचं काही सांगयचा कारण तो तिच्या वर्गात होता. तिची फक्त एक झलक दिसावी म्हणून मी दिवसातुन कित्येक वेळा उगाच तिच्या घरासमोरुन फेर्‍या मारत असे. अभ्यासाच्या नावाखाली खाजणादेवीच्या मंदीरात जात असे. तिथे अभ्यासात तर मन लागायचचं नाही पण मंदीरातल्या त्या नीरव शांततेत ती अजुनच आठ्वायची आणि मग भूक लागली की कुण्या भाविकाने देवीला वाहीलेली केळी तो भाविक मंदीरच्या पायर्‍या उतरतो ना उतरतोच तोवर मी फस्त करायचो.. ..

सहामाही परीक्षा संपली आणि जसजसा वेळ जात होता मी तिच्या अधिकच जवळ जात होतो. पण मी समीरशिवाय अजुन कुणालाही या बाबत बोललो नव्हतो. पण जेव्हा जेव्हा ती माझ्यासमोर यायची तेव्हा तेव्हा तिच्या त्या ब्राउनी डोळ्यांत मी हरवून जायचो. तिच्या चेहर्‍यावर नेहमी हास्य खुललेलं असायचं. एकेदिवशी राहवलं नाही. मी तिच्यासाठी एक प्रेमपत्र लिहिलं. तिला ते देणार नव्हतोच. आणि जर याबाबतित माझ्या मामाला जराही काही कळलं असतं की माझी मजल प्रेमपत्रापर्यंत गेलीय तर त्याने मला ठोकून काढलंच असतं. पण मनातल्या सगळ्या भावना कुणाबरोबर तरी शेअर कराव्या म्हणून त्या पत्रामध्ये  लिहून काढल्या
आणि ते पत्र कंपासपेटील्या आयुधांच्या खाली लपवून ठेवलं. त्या पत्रात तू मला का आवडतेस, मी कसा तुझ्या प्रेमात पडलो वैगरे वैगरे लिहून काढलं होतं. दिवसातुन एक दोनदा तरी ते पत्र मी हळूच कुणाच्याही नकळत वाचायचो आणि मनातच हसायचो.कोळसुलकर आणि अमोल नाईकला माझं वगणं विचित्र वाटु लागलं कारणं एका घटक चाचणीत चक्क संतोषीने  दुसरा नंबर मारला आणि मी तिसर्‍या नंबरवर घसरलो. त्या तिसर्‍या नंबरचं मला जाम टेंशन आलं. कारण अशावेळी मला मामा पालक म्हणून प्रगति-पुस्तकावर सही देत नसे आणि कित्येक महिने ते प्रगति - पुस्तक माझ्या दफ्तरात पडून असायचं. त्यामुळे बाईंचा वेगळा मार मला खावा लागत असे.

एकेदिवशी संध्याकाळच्या छोट्या सुट्टीत आम्ही असेच बोलत होतो. बोलता बोलता मी नाईक ला बोललो की," हम किसी से कुछ छुपाते नहीं है!" आणि ताबडतोब साल्याने माझं ते प्रेमपत्र माझ्यासमोर धरलं," अगर छुपाते नहीं तो ये क्या हैं!" 

माझा चेहरा गोरामोरा झाला आणि मी त्यांच्यासमोर कबुल केलं.. की हो मला ती आवडते. :) 





तळटीप : हुश्श!!! दमलो लिहून... पुढचा भाग टाकतो लवकरच !  ;)
दीप्स.